Arbeidsongeschiktheid

Bij arbeidsongeschiktheid voor uw werk of beroep krijgt u te maken met diverse partijen. De werkgever behoort samen met de arbodienst en eventueel een re-integratiebureau al het nodige te ondernemen om u weer aan het werk te krijgen.

De aansprakelijke partij en vooral diens verzekeraar zal eveneens aandringen op actie zodat u zo snel mogelijk weer kunt werken. Op die manier blijft de schade beperkt. Een aantal WA-verzekeraars is bereid hulp van een re-integratiebureau of arbeidsdeskundige in te schakelen. Ook u hebt een schadebeperkingsplicht. Die plicht kan onder meer inhouden dat u voldoende onderneemt om weer aan het werk te komen.

Na een ongeval of medische incident waarvoor een ander aansprakelijk is, heeft u recht op vergoeding van het verschil tussen uw inkomen voor het ongeval en uw inkomen erna.

Loondoorbetaling

Bij arbeidsongeschiktheid is uw werkgever wettelijk verplicht gedurende twee jaar minimaal 70% van uw loon door te betalen. In cao’s is 100% doorbetaling bij ziekte afgesproken.

Een deel van de werknemers heeft op basis van de arbeidsovereenkomst geen recht op loondoorbetaling bij ziekte. In dat geval krijgen zij een uitkering op grond van de Ziektewet.

Arbeidsongeschikte werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst vallen na het einde van het arbeidscontract in het zogenaamde Vangnet. Na een jaar arbeidsongeschiktheid wordt een beoordeling gedaan op grond van de Wet Beperking Ziektewetaanspraken bij Vangnetters (BeZaVa).

Blijvende arbeidsongeschiktheid

Na twee jaar arbeidsongeschiktheid kunt u een uitkering krijgen op grond van de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA, de vroegere WAO). Na anderhalf jaar ziekte ontvangt u hierover een brief van het UWV. De uitkering moet u ruim op tijd aanvragen. U ontvangt vervolgens een uitnodiging voor een gesprek en/of onderzoek door een verzekeringsarts van het UWV.

Bij een volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid ontvangt u een IVA-uitkering van 75% van het laatst verdiende inkomen. IVA staat voor Inkomensvoorziening wet Volledig Arbeidsongeschikten (IVA). De uitkering is nooit hoger dan 75% van het maximum dagloon.

Werkhervattingsregeling

Het kan zijn dat u gedeeltelijk arbeidsongeschikt óf tijdelijk volledig arbeidsongeschikt bent. In dat geval komt u in aanmerking voor een uitkering op grond van de Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Met het UWV kunt u uw mogelijkheden om weer aan het werk te gaan bespreken.

Gedeeltelijk arbeidsongeschikt wil zeggen dat u door ziekte of handicap slechts 65% of minder van het oude loon kan verdienen. Er zijn verschillende soorten uitkeringen, afhankelijk van uw arbeidsverleden en of u gedeeltelijk (weer) aan het werk bent.

Als zelfstandige heeft u geen recht op een uitkering in het kader van de werknemersverzekeringen. Mogelijk heeft u zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) afgesloten. Daarbij heeft u zelf kunnen kiezen welke inkomensrisico u wilde afdekken.

Wel een AOV

Heeft u een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten? Meld het letsel en eventuele arbeidsongeschiktheid dan zo snel mogelijk bij uw verzekeraar.

Na uw melding ontvangt u mogelijk een oproep voor een gesprek/onderzoek door een verzekeringsarts van uw verzekeraar. De verzekeringsarts wil nog wel eens gebruik maken van een huisarts voor een ‘klein geneeskundig onderzoek’.

Geen AOV

U heeft geen arbeidsongeschiktheidsverzekering? Bij volledige arbeidsongeschiktheid bent u in dat geval aangewezen op het inkomen van uw partner of op de bijstand. Bij uw gemeente kunt u informeren of u in aanmerking komt voor een bijstandsuitkering.

Tijdelijke hulp

Heeft u tijdelijk financiële problemen of bent u tijdelijk arbeidsongeschikt? Dan kunt u een beroep doen op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Als u voldoet aan de voorwaarden, kan de gemeente u ondersteuning bieden. Bijvoorbeeld in de vorm van een bedrijfskapitaal of een aanvulling van uw inkomen tot bijstandsniveau. U ontvangt de uitkering maximaal 12 maanden, soms is verlenging mogelijk. De Bbz voor het levensonderhoud is een renteloze lening. Voor de lening van het bedrijfskapitaal betaalt u wel rente.

Bent u 55 jaar of ouder?

Voor zelfstandigen vanaf 55 jaar met financiële problemen is er de IOAZ-uitkering. Voor de aanvraag kunt u bij de gemeente terecht.

Heeft u ten tijde van het ongeval, medisch incident of misdrijf een werkloosheidsuitkering? Bij arbeidsongeschiktheid moet u zich melden bij de uitkeringsinstantie UWV. Dit moet uiterlijk gebeuren op de tweede dag dat u ziek bent. U belt hiervoor naar UWV Telefoon Werknemers via 0900 – 9294.

Na de ziekmelding

Na uw ziekmelding neemt een medewerker verzuimbeheer van UWV contact met u op. Hij bespreekt met u wat voor werk u deed, waarom u niet kunt werken en wanneer u denkt dat u weer kunt werken. U bent verplicht om aan dit gesprek mee te werken.

Tijdens de eerste 13 weken ziekte

Tijdens de eerste 13 weken arbeidsongeschiktheid houdt u uw ww-uitkering. In die periode moet u zich houden aan de WW-plichten. U moet dus blijven solliciteren en afspraken nakomen die u met het UWV heeft gemaakt. Wilt u ontheffing van de sollicitatieplicht? Vraag dit dan via de Werkmap bij de adviseur werk aan. Naast de regels van de WW, gelden na uw ziekmelding ook de regels van de Ziektewet. Dit betekent onder andere dat u moet meewerken aan uw re-integratie.

Langer dan 13 weken arbeidsongeschikt

Na 13 weken arbeidsongeschiktheid stopt uw ww-uitkering. U krijgt dan een Ziektewet-uitkering. Vanaf dat moment gelden alleen nog de regels van de Ziektewet. Na herstel kunt u opnieuw een ww-uitkering aanvragen.

Ziekte binnen 4 weken na einde ww-uitkering

Is uw ww-uitkering gestopt en wordt u binnen 4 weken arbeidsongeschikt? Dan kunt u misschien toch nog een Ziektewet-uitkering krijgen. U meldt zich op uw eerste ziektedag ziek bij het UWV. Hiermee vraagt u automatisch een Ziektewet-uitkering aan.

Functionele invaliditeit is niet hetzelfde als arbeidsongeschiktheid. Dit hangt samen met het beroep. Het verschil laat zich het best duidelijk maken door een voorbeeld.

Voorbeeld

In dit voorbeeld hebben wij het over een rechtshandige timmerman en een beroepspianist. Beiden hebben door een ongeval hetzelfde letsel opgelopen: ze hebben het bovenste kootje van hun linkerpink verloren.

Een medisch deskundige stelt bij beiden het percentage blijvende invaliditeit exact vast. Het verlies van het bovenste kootje van de linkerpink leidt doorgaans tot een geringe functionele invaliditeit (3%). Het percentage invaliditeit bepaalt de hoogte van de uitkering bij de ongevallenverzekering en is één van de factoren die een rol spelen bij het bepalen van de hoogte van het smartengeld.

De mate van arbeidsongeschiktheid verschilt echter behoorlijk. De rechtshandige timmerman kan na zijn genezing zijn werk weer volledig uitvoeren. Hij is niet blijvend arbeidsongeschikt als timmerman. De beroepspianist is echter volledig en blijvend arbeidsongeschikt als beroepspianist.

Het percentage arbeidsgeschiktheid speelt een rol bij de vaststelling of iemand financieel nadeel lijdt wanneer hij zijn werk langere tijd of levenslang niet kan uitvoeren.