Herziening GBL: de stand van zaken
De Gedragscode Behandeling Letselschadezaken (GBL) vormt al sinds 2012 (versie 2.0) een belangrijke leidraad binnen de letselschadebranche. Inmiddels zijn we ruim dertien jaar verder en is het moment aangebroken om deze gedragscode inhoudelijk te actualiseren, zodat deze beter aansluit bij de huidige praktijk en bovendien beter kan inspelen op toekomstige ontwikkelingen in de letselschadebranche.
De Letselschade Raad heeft daarom de werkgroep GBL Dynamisch Document opgericht. Onder leiding van Femke Ruitenbeek-Bart, Hoogleraar Privaatrecht, in het bijzonder aansprakelijkheidsrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam, wordt sinds september 2025 gewerkt aan een vernieuwde vorm van de GBL. Hieronder volgt een toelichting op het herzieningstraject en de thema’s die daarin worden geagendeerd.
In het herzieningstraject staan drie kernelementen centraal:
- Het karakter van de aanstaande GBL: dynamisch én robuust
De nieuwe GBL moet adequaat kunnen meebewegen met nieuwe ontwikkelingen in de de praktijk, maar tegelijkertijd voldoende stabiliteit en rechtszekerheid bieden. De GBL is immers de basis voor de normen van het Nationale Keurmerk Letselschade (NKL) en datzelfde geldt voor de bijbehorende audit-criteria.
Om enerzijds voldoende stabiliteit en anderzijds voldoende flexibiliteit te bieden om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, wordt in het herzieningstraject gewerkt aan een systeem van monitoring en evaluatie, zodat de gedragscode actueel blijft. Zo’n ‘dynamische’ GBL maakt het mogelijk om sneller en zorgvuldiger in te spelen op veranderingen, zonder telkens ingrijpende herzieningen door te moeten voeren.
- De positionering van de aanstaande GBL ten opzichte van andere instrumenten
Een ander belangrijk thema in het herzieningstraject is de verhouding van de GBL tot andere instrumenten, zoals de wettelijke verankering van onderdelen van de huidige GBL die per 1 juli 2025 is doorgevoerd en het al genoemde Nationaal Keurmerk Letselschade. De nieuwe GBL moet helder gepositioneerd zijn binnen dit bredere kader van regelgeving en kwaliteitsnormen. Dat betekent dat nagedacht moet worden over de verhouding tussen die andere instrumenten en de GBL en wat dit betekent voor de (her)formulering van de gedragsregels.
- De inhoud van de aanstaande GBL
Indachtig de noodzaak van stabiliteit en robuustheid wordt nagedacht over de vraag welke onderdelen van de huidige GBL behouden blijven. Rekening houdend met de wens om de GBL te laten aansluiten bij hoe de branche zich sinds 2012 heeft ontwikkeld, wordt onderzocht waar aanpassingen nodig zijn. Om goed aan te sluiten bij wat er leeft, is aan stakeholders uit de branche gevraagd om een top 5 van voor hen belangrijke onderwerpen aan te leveren. Deze input vormt, samen met andere relevante thema’s, een waardevolle basis voor de verdere uitwerking van de vernieuwde GBL. Een greep uit de (deel)thema’s die op de agenda staan:
Herstelgericht werken centraal
Een belangrijke ontwikkeling in de afgelopen jaren die nadrukkelijk wordt meegenomen in de herziening, is herstelgericht werken. Hierbij verschuift de focus van uitsluitend financiële compensatie naar het bredere herstel van het slachtoffer.
Dit betekent aandacht voor:
- Fysieke en mentale gezondheid.
- Sociale omstandigheden.
- Regie over het eigen leven.
- Toekomstperspectief en kwaliteit van leven.
De centrale vraag is: wat heeft iemand nodig om het leven na een ongeval weer op te pakken? De werkgroep onderzoekt hoe deze benadering een plek kan krijgen binnen de GBL.
Aandacht voor ethiek en kernwaarden
De ethische dimensie blijft een wezenlijk onderdeel van de gedragscode. De werkgroep heeft prof. dr. mr. Iris van Domselaar (hoogleraar rechtsfilosofie en beroepsethiek aan de Universiteit van Amsterdam) uitgenodigd om mee te denken over de vraag hoe beroepsethiek beter in de GBL kan worden geïntegreerd.
De focus verschuift daarbij naar werken vanuit kernwaarden, die richting geven aan gedrag en besluitvorming. Binnen de werkgroep wordt besproken welke kernwaarden het beste passen bij de letselschadebranche. Uiteraard wordt hierbij rekening gehouden met de gedragscodes die al beschikbaar zijn vanuit de verschillende beroepsgroepen. Dat maakt de GBL ook uniek in samenhang: het is een gedragscode voor meerdere disciplines, die ieder vanuit hun eigen rol en ten behoeve van het slachtoffer, een bijdrage leveren aan de afwikkeling van letselschadeclaims. Hoe al deze disciplines constructief en coöperatief kunnen samenwerken is dan ook onderwerp van gesprek.
De huidige GBL procesgericht
De huidige GBL kent een procesgerichte opbouw en is daardoor herkenbaar voor de professionals die er in de praktijk mee moeten werken. Het behouden van deze sterke kant en de beoogde vernieuwing hierin integreren, is een mooie uitdaging voor de werkgroep de komende periode.
Samenstelling van de werkgroep
De werkgroep GBL Dynamisch Document bestaat uit de onafhankelijk voorzitter Femke Ruitenbeek en de stakeholders van De Letselschade Raad, zijnde vertegenwoordigers en adviseurs van NLE, NIS, Rechtsbijstandsverzekeraars, WA-verzekeraars, Slachtofferhulp Nederland, ANWB, LSA, NvvA en VHD.
Samenstelling Werkgroep
- Femke Ruitenbeek-Bart – Hoogleraar Privaatrecht – VU Amsterdam – voorzitter
- Iris Becx – Slachtofferhulp Nederland – adviseur
- Annemiek van Reenen- ten Kate – NLE
- Charlotte van der Ven – NIS
- Astrid Diepersloot – Rechtsbijstandsverzekeraars
- Gert-Jan Mijnen – WA-verzekeraars
- Maykel de Vries – WA-Verzekeraars
- Heleen Fast – NIVRE
- Renée Bocxe – ANWB – adviseur
- Suzanne van Reedt Dortland – LSA – adviseur
- Peter Hulsen NVvA – adviseur
- Lilian Ouwerkerk – VHD – adviseur
- Marco Speelmans – DLR
- Marieke van Werkhoven – DLR
- Pauline Verhoeven-Thuis – DLR – secretaris
Plaatsvervangers:
- Gijs Emons – Slachtofferhulp Nederland – adviseur
- Tessa van s’ Gravenmade – NLE
- Anne van der Meijden – NIS
- Alexander Palmbergen – WA-verzekeraars
- Annemarie Redegeld – WA-Verzekeraars
- Toine Raasveld – NIVRE
- Petra Oskam – LSA – adviseur
- Leon Dobbelaar NVvA – adviseur
- Linda Renders – VHD adviseur